مار تازی صخرهای
Platyceps rhodorachisالزواحفLCأقلّ اهتمام
حفاظًا على النوع، لا تُعلَن الإحداثيات الدقيقة للموئل؛ يُعرَض النطاق التقريبي فقط.
ماری باریک و بسیار چابک از صخرهها و درههای خشک ایران، با نوار نارنجیقرمزی که از گردن تا نوک دم روی پشتش کشیده شده و نشانهٔ تشخیصی اوست.
بدنی بسیار باریک و کشیده با دمی بلند دارد و چشمانی درشت با مردمک گرد — نشانهٔ ماری که روزفعال است و به بینایی تکیه میکند. نشانهٔ تشخیصیاش نوار پشتی نارنجی تا قرمزآجری است که از پسگردن تا نوک دم امتداد مییابد و روی زمینهٔ زیتونیخاکستری بدن کاملاً برجسته میشود. این ریخت «نواردار» تنها یکی از چند ریخت این گونه است؛ در برخی مناطق حاشیهای اصلاً دیده نمیشود. خطهای روشن پیشچشمی و پسچشمی روی لبها مشخص است. فلسهای میانبدن ۱۹ ردیف که تا مخرج به ۱۱ تا ۱۳ ردیف کاهش مییابد.
یکی از سریعترین مارهای ایران است. روزفعال است و در گرمای شدید تابستان فعالیتش به ساعات خنکتر منتقل میشود. بالاروندهای ماهر است و روی دیوارهٔ صخرهها و شکافهای سنگی بهراحتی حرکت میکند — از همینجاست که در انگلیسی «Cliff Racer» یعنی تازندهٔ صخره نامیده میشود. **این گونه برای انسان خطرناک نیست.**
گونهای بسیار سازگار است: از درهها و مسیلهای خشک (وادیها) و دامنههای سنگی تا کوهستان و حاشیهٔ بیابان. اغلب نزدیک شکافهای صخرهای و دیوارهای سنگی دیده میشود.
در ایران در بیشتر استانها پراکنده است، بهجز آذربایجان و استانهای شمالی (گیلان، مازندران و گلستان). پراکنش جهانی (بر پایهٔ The Reptile Database): ترکیه، سوریه، اردن، عراق، عربستان سعودی (شامل جزایر فرسان)، یمن، عمان، امارات، اتیوپی، سومالی، افغانستان، غرب پاکستان، شمال غرب هند (جامو و کشمیر)، جنوب ترکمنستان، جنوب ازبکستان، شمال غرب تاجیکستان، غرب قرقیزستان، جنوب قزاقستان و تبت.
در فهرست سرخ IUCN «کمترین نگرانی» (Least Concern) است؛ دامنهٔ پراکنش بسیار وسیع و سازگاری بالایی دارد. مثل هر مار دیگری، بیشترین تهدید محلیاش کشتهشدن به دست انسان از سر ترس است — درحالیکه این گونه بیخطر است و در کنترل جمعیت جوندگان نقش دارد.
روزفعال؛ در بهار و ابتدای پاییز در طول روز و در تابستان در ساعات خنک صبح و غروب. عکس شاخص این صفحه شبانه گرفته شده است.
نامهای انگلیسی: Common Cliff Racer، Wadi Racer، Desert Racer، Braid Snake، Jan's Cliff Racer.
لاستخدام وسائط هذا النوع لأغراض تحريرية أو تعليمية أو بحثية أو غيرها، سجّل طلبك. هذا ليس متجرًا؛ تسجيل الطلب لا يعني شراءً أو دفعًا، ويُردّ عليه بعد المراجعة.
