مار تازی صخرهای
Platyceps rhodorachisماری باریک و بسیار چابک از صخرهها و درههای خشک ایران، با نوار نارنجیقرمزی که از گردن تا نوک دم روی پشتش کشیده شده و نشانهٔ تشخیصی اوست.
Morphology
بدنی بسیار باریک و کشیده با دمی بلند دارد و چشمانی درشت با مردمک گرد — نشانهٔ ماری که روزفعال است و به بینایی تکیه میکند. نشانهٔ تشخیصیاش نوار پشتی نارنجی تا قرمزآجری است که از پسگردن تا نوک دم امتداد مییابد و روی زمینهٔ زیتونیخاکستری بدن کاملاً برجسته میشود. این ریخت «نواردار» تنها یکی از چند ریخت این گونه است؛ در برخی مناطق حاشیهای اصلاً دیده نمیشود. خطهای روشن پیشچشمی و پسچشمی روی لبها مشخص است. فلسهای میانبدن ۱۹ ردیف که تا مخرج به ۱۱ تا ۱۳ ردیف کاهش مییابد.
Behavior
یکی از سریعترین مارهای ایران است. روزفعال است و در گرمای شدید تابستان فعالیتش به ساعات خنکتر منتقل میشود. بالاروندهای ماهر است و روی دیوارهٔ صخرهها و شکافهای سنگی بهراحتی حرکت میکند — از همینجاست که در انگلیسی «Cliff Racer» یعنی تازندهٔ صخره نامیده میشود. **این گونه برای انسان خطرناک نیست.**
Habitat
گونهای بسیار سازگار است: از درهها و مسیلهای خشک (وادیها) و دامنههای سنگی تا کوهستان و حاشیهٔ بیابان. اغلب نزدیک شکافهای صخرهای و دیوارهای سنگی دیده میشود.
Distribution (generalized range)
در ایران در بیشتر استانها پراکنده است، بهجز آذربایجان و استانهای شمالی (گیلان، مازندران و گلستان). پراکنش جهانی (بر پایهٔ The Reptile Database): ترکیه، سوریه، اردن، عراق، عربستان سعودی (شامل جزایر فرسان)، یمن، عمان، امارات، اتیوپی، سومالی، افغانستان، غرب پاکستان، شمال غرب هند (جامو و کشمیر)، جنوب ترکمنستان، جنوب ازبکستان، شمال غرب تاجیکستان، غرب قرقیزستان، جنوب قزاقستان و تبت.
Conservation measures
در فهرست سرخ IUCN «کمترین نگرانی» (Least Concern) است؛ دامنهٔ پراکنش بسیار وسیع و سازگاری بالایی دارد. مثل هر مار دیگری، بیشترین تهدید محلیاش کشتهشدن به دست انسان از سر ترس است — درحالیکه این گونه بیخطر است و در کنترل جمعیت جوندگان نقش دارد.
